استفاده از عطر و هنر عطرسازی قرنهاست با انسان همراه بوده است. عطر در طول تاریخ در آیین ها و فرهنگ های مختلف همواره به عنوان نمادی از زیبایی، تجمل، ثروت و قدرت شناخته می شد. بشر سالها به صورت سنتی عطرها و مواد معطر را از گیاهان، گلها و روغنهای معطر استخراج میکرد. اما تولید صنعتی و انبوه عطر پدیدهای نسبتاً جدید در تاریخ بشر و مربوط به قرن های اخیر است.
در این مقاله از عطریات مهدیس میخواهیم با اولین و قدیمی ترین کمپانیهای تولیدکننده عطر و ادکلن در دنیا آشنا شویم و برندهایی که پایهگذار صنعت عطرسازی مدرن شدند را بیشتر بشناسیم. شرکت هایی که هنوز هم نامشان در میان برترین برندهای جهانی میدرخشد.
اگر بخواهیم به ریشههای برندهای عطرسازی برسیم، باید به بعد از رنسانس و قرن ۱۸ و ۱۹ میلادی در اروپا و بهویژه فرانسه برگردیم. آنجایی که به تدریج و بصورت انبوه مزرعه هایی برای کشت گیاهان معطر ایجاد شد و شهرهایی کوچک و بزرگی مانند گراس در کشورهای پیشرو عطرسازی به مرکز و بزرگترین تولید کنندگان عطر دنیا تبدیل شدند.
در این دوره برندها و کارخانه های کوچک و بزرگ زیادی در زمینه تولید عطر شروع به فعالیت کردند. آنها با استخدام شیمیدانان متخصص به تولید عطرها و ادکلن های متنوع و با کیفیت پرداختند. در این دوره برای اولین بار ایجاد هویت برند، تبلیغات و بازاریابی نیز توسط این کمپانی ها مورد توجه قرار گرفت.
در ادامه به معرفی تعدادی از اولین برندهایی میپردازیم که به صورت مدرن و حرفه ای در زمینه تولید عطر و ادکلن شروع به فعالیت کردند:
سال تاسیس: ١٧٠٩
کشور: آلمان
این برند نه تنها اولین تولید کننده مدرن عطر در جهان است، بلکه ابداع کننده اصطلاح “Eau de Cologne” یا ادو کلن (ادکلن) نیز به شمار میرود. برند Farina 1709 در سال ۱۷۰۹ میلادی در شهر کلن آلمان تأسیس شد. بنیانگذار این برند، جان ماریا فاریانا | Johann Maria Farina یک تاجر و عطار ایتالیاییتبار بود که بهدلیل علاقهاش به رایحههای تازه، تصمیم گرفت عطری نوین خلق کند که حس طراوت هوای پس از باران در ایتالیا را تداعی کند.
او این عطر را به افتخار شهر جدیدش “Eau de Cologne” نام نهاد، به معنای “آب کلن”، که بعدها بهعنوان نام عمومی برای عطرهای سبک و مرکباتی جا افتاد. این عطر خیلی زود در میان اشراف و خانوادههای سلطنتی اروپا محبوب شد و حتی مورد استفاده ناپلئون بناپارت قرار گرفت. گفته می شود این عطر توسط پزشکان به عنوان ضدعفونیکننده خوشبو توصیه میشده است!
این موفقیت ها باعث شد Farina به یکی از اولین برندهای بینالمللی عطرسازی بدل شود. فاریانا روسیش لیدر و فاریانا دام ظو کولن از دیگر عطرهای تولید شده توسط این برند کلاسیک هستند. عطرهایی که تاکنون شاید نامشان را هم نشنیده باشید، اما از پیشگامان صنعت عطر و ادکلن مدرن محسوب می شوند.
سال تاسیس : ١٧٣٠
کشور: بریتانیا
فلوریس تنها خانه عطرسازی سلطنتی بریتانیا است که از قرن هجدهم تا به امروز، رایحههایی فاخر برای درباریان، نویسندگان و افراد مشهور جهان خلق کرده است. این برند در سال 1730 توسط یک مهاجر اسپانیایی به نام خوان فامنیاس فلوریس در لندن تأسیس شد.
این برند در ابتدا تنها به واردات شانههای تزئینی و تولید ادکلنهای ساده میپرداخت، اما بهتدریج با ساخت عطرهای دستساز و صابونهای معطر، جای خود را در میان اشراف انگلستان باز کرد. فلوریس از دوران ملکه ویکتوریا تا کنون، تأمینکننده رسمی عطر برای دربار سلطنتی بریتانیاست.
فلوریس امپریال ایریس کلون، فلوریس وایلد و فلوریس پچولی از عطر ادکلن های ارایه شده توسط این برند در سالهای اخیر هستند.
سال تاسیس: ١٧۶٠
کشور: فرانسه
در دنیای عطرهای نیش برندهایی وجود دارند که نهتنها رایحه میسازند، بلکه افسانه و سبک زندگی خاصی را خلق میکنند. یکی از این برندهای پرآوازه، کرید است؛ برندی با اصالت سلطنتی، شهرتی جهانی و طرفدارانی وفادار در سراسر دنیا.
کمپانی کرید در سال ۱۷۶۰ میلادی توسط جیمز هنری کرید | James Henry Creed در لندن تأسیس شد. در ابتدا، فعالیت این برند صرفاً در زمینه دوخت لباسهای رسمی و خیاطی سلطنتی بود، اما خیلی زود بهدلیل کیفیت بینظیر محصولات و عطرهای اختصاصیاش، توجه درباریان اروپایی را به خود جلب کرد. تا قرن نوزدهم کرید رسماً تبدیل به عطرساز دربار ملکه ویکتوریا و دیگر خانوادههای سلطنتی اروپا شد.
یکی از ویژگیهای منحصربهفرد این برند، اداره خانوادگی آن در طی بیش از ۲۵۰ سال است. مهارتها، فرمولها و سبک خاص عطرسازی آنها نسل به نسل منتقل شده است. کرید اونتوس مردانه، کرید سیلور مانتین واتر و کرید اونتوس ابسولو را می توان از برجسته ترین عطرهای این برند لوکس دانست.
سال تاسیس: ١٧٧۵
کشور: فرانسه
نام هوبیگان اگرچه امروزه کمتر شناخته شده، اما از اولین برندهای عطرسازی دنیاست. این کمپانی در سال ۱۷۷۵ توسط ژان فرانسوا هوبيگان در پاریس تأسیس شد. هولیگان نه تنها بخشی از تاریخ عطر، بلکه یکی از پایهگذاران مدرنسازی این صنعت محسوب میشود. برخلاف بسیاری از برندهای امروزی که بهدنبال ترندها حرکت میکنند، Houbigant با وفاداری به سبک کلاسیک و ساختار روایی خاص خود، مخاطبانی خاص و وفادار دارد.
عطرهای او بهقدری مورد توجه اشراف، درباریان و طبقه ممتاز در فرانسه و دنیا قرار گرفت که ماری آنتوانت ملکه فرانسه، ناپلئون بناپارت، تزار روسیه، ملکه ویکتوریا و ملکه الیزابت از مشتریان دائمی او بودند. تعدادی از عطرهای طراحی شده توسط برند هوبیگان عبارتند از: هوبیگانت اورنجرز ان فلورز، هوبیگانت جاردین انگلیس، هوبیگانت فوره رویال 2010 و هوبیگانت ایندین سامر
سال تاسیس: ١٧٩٨
کشور: فرانسه
پیر فرانسیس لوبن از نخستین عطارانی بود که عطریات را نه فقط برای اشراف، بلکه برای طبقه متوسط نیز تولید کرد. او عطری برای ژوزفین بوناپارت ساخت و همین موضوع او را در تاریخ عطرسازی جاودانه کرد. این برند تا به امروز بهصورت مستقل فعالیت دارد و در سالهای اخیر بازسازی و احیا شده است.
برند لوبن همواره بهعنوان یکی از پیشگامان نیش پرفیوم شناخته شده است. محصولات این خانه عطری، بهجای دنبال کردن مدها، تمرکز خود را روی داستانگویی، ترکیب هنری رایحهها و استفاده از مواد اولیه اصیل و طبیعی گذاشته است.
این برند در قرن ۲۱ نیز حضور فعالی دارد و با بازکردن بوتیکهایی در پاریس، نیویورک و بازارهای لوکس جهانی، توانسته طیف جدیدی از مخاطبان جوانتر را جذب کند، بدون آنکه از میراث ارزشمند خود فاصله بگیرد. لوبین آکاد، لوبین انا، لوبین اوا و لوبین بریتنی بریز نمونه هایی از عطرهای برند لوبین در قرن بیست و یکم هستند.
سال تاسیس: ١٨٢٨
کشور: فرانسه
یکی از قدیمیترین و مشهورترین خانههای عطرسازی دنیا، گرلن است. این برند افسانهای در سال ۱۸۲۸ توسط پیر فرانسوا پاسکال گرلن تأسیس شد. این شرکت در ابتدا به عنوان داروساز فعالیت کرد، اما خیلی زود وارد دنیای عطرسازی شد.
این برند نخستین برند عطرسازی بود که برای دربار سلطنتی فرانسه عطر اختصاصی طراحی کرد. عطر مشهور Eau de Cologne Impériale که در سال ۱۸۵۳ برای ناپلئون سوم و همسرش ساخته شد، نام گرلن را جهانی کرد. گرلن با عطرهای افسانهای مثل Shalimar (1925) و Mitsouko (1919) توانست پایهگذار بسیاری از سبکهای عطری امروزی باشد.
سال تاسیس: ١٨٣۵
کشور: بریتانیا
از دیگر برندهای انگلیسی که تاریخچهای بسیار قدیمی دارد، گراسمیت است. این خانه عطری بهسرعت توانست جایگاه ویژهای در بازار بریتانیا پیدا کند و در فاصله کوتاهی به تأمینکننده رسمی دربار سلطنتی بریتانیا، پادشاهی اسپانیا، پرتغال و یونان تبدیل شد.
این برند با گذر زمان و تغییر روند بازار در قرن بیستم افت کرد، اما در دهه ۲۰۰۰ توسط نوادگان بنیانگذار احیا شد. Simon Brooke نواده بنیانگذار برند، تصمیم گرفت گراسمیت را احیا کند. او با دسترسی به دفترچه فرمولهای اصلی عطرهای قرن نوزدهم، همکاری با بهترین عطارهای معاصر و استفاده از مواد اولیه مرغوب، دوباره برند را به شکوه گذشتهاش بازگرداند.
در حال حاضر، Grossmith یک خانه عطر نیش و خصوصی است که با تعداد محدود تولید، تمرکز خود را بر کیفیت، اصالت و هنر عطاری گذاشته است. گروسمیت شم ال نسیم، گروسمیت بتروتال و گروسمیت گلدن چایپر نمونه هایی از عطرهای عرضه شده در دوره جدید فعالیت های این کمپانی هستند.
سال تاسیس : ١٨۶٢
کشور: فرانسه
این برند توسط شارل راجر و شارل گاله تأسیس شد و بهواسطه تولید صابونهای معطر و عطرهای سبک و خوشبو، در قرن ۱۹ بسیار محبوب شد. Roger & Gallet از پیشگامان استفاده از عطر در محصولات بهداشتی بودند و نقش مهمی در تبدیل عطر به کالای عمومی و قابلدسترس داشتند.
برند راجر اند گالت بهسرعت تبدیل به تأمینکننده دربار فرانسه و دیگر خانوادههای سلطنتی اروپا شد. تا پیش از قرن بیستم، این خانه عطری در بیش از ۹۰ کشور جهان محصولاتش را عرضه میکرد. از معروف ترین عطرهای این برند می توان به راجر اند گالت ماندارین، راجر اند گالت اپن و راجر اند گالت د فانتیزی اشاره کرد.
سال تاسیس : ١٨٧٠
کشور: بریتانیا
پنهالیگونز در سال ١٨٧٠ توسط ویلیام پنهالیگون (آرایشگر سلطنتی و متخصص عطر در دربار ملکه ویکتوریا) در لندن تأسیس شد. این برند ابتدا با عطر Hammam Bouquet محبوب شد و خیلی زود در دربار ملکه و اشراف انگلیسی جا باز کرد. امروزه Penhaligon’s با حفظ سبک کلاسیک و بستهبندیهای خاص، هنوز هم از برندهای محبوب است.
طراحی بطریهای پنهالیگونز با سر حیوانات و اسامی نجیبزادهوار، تجربهای منحصربهفرد و داستانمحور خلق کرده که در دنیای عطر نیش بینظیر است.
تعدادی از موفق ترین عطرهای این برند عبارتند از: پنهالیگونز د تراژدی آف لرد جورج، نهالیگونز هالفتی و پنهالیگونز د بلیزینگ مستر سام
سال تاسیس : ١٩٠۴
کشور: فرانسه
خانه عطر کارون توسط ارنست دالتروف | Ernest Daltroff، عطار و هنرمند فرانسوی در پاریس تأسیس شد. از همان ابتدا، کارون رویکردی جسورانه را در صنعت عطرسازی در پیش گرفت: ترکیب سنتهای فرانسوی با نوآوری در رایحه و بستهبندی. این برند خیلی زود با خلق رایحههایی نوآورانه به شهرت جهانی رسید. کارون به استفاده از مواد اولیه باکیفیت و شیشههای شیک طراحیشده توسط هنرمندان مشهور است.
یکی از اولین موفقیتهای این برند، عطر Narcisse Noir (1911) بود که بعدها در فیلمهای کلاسیک هالیوود نیز دیده شد. کارون پوران هوم یکی دیگر از عطرهای شاخص این برند است که مخضوصا در ایران طرفداران زیادی دارد.
سال تاسیس: ١٩١٠
کشور: فرانسه
برند شنل در سال ۱۹۱۰ توسط گابریل (کوکو) شنل در پاریس تأسیس و در سال ۱۹۲۱ با تولید عطر Chanel No.5 وارد دنیای تولید عطر و ادکلن شد. این رایحه نهتنها استانداردهای زمان خود را تغییر داد، بلکه به نماد شیکی و زنانگی مدرن تبدیل شد.
شنل یکی از معدود برندهایی است که هم در دنیای مد، هم عطر و هم لوازم آرایشی در سطح لوکس جهانی فعالیت دارد. محصولات شنل در بوتیکهای خاص برند و فروشگاههای لوکس سراسر دنیا عرضه میشوند. این کمپانی همیشه بر کنترل کامل زنجیره تولید عطر تأکید داشته. از کشت گلها در مزارع اختصاصی در گراس گرفته تا فرمولاسیون نهایی، همه مراحل زیر نظر دقیق خانهی عطر شنل انجام میگیرد.
کوکو چنل، چنل پلاتینیوم و چنل الور هوم اسپرت تعدادی از عطرهای این کمپانی و مربوط به دهه های اخیر هستند.
سال تاسیس:١٩١۶
کشور: ایتالیا
وقتی صحبت از ظرافت مینیمال، رایحهای خوشساخت و زیبایی ابدی در عطر به میان میآید، نامی که بیدرنگ به ذهن خطور میکند، آکوا دی پارما است. برندی اصیل و باوقار از قلب ایتالیا که با حفظ سنتهای عطری، تبدیل به یکی از نمادهای سبک زندگی لاکچری در جهان شده است. این برند در سال ۱۹۱۶ توسط استادان عطرسازی شهر پارما (شمال ایتالیا) خلق شد. نخستین رایحهی برند، عطری با نام کولونیا بود که با طراوت خاص مرکبات مدیترانهای، حس اصیل، تمیز و مینیمال مرد ایتالیایی را منتقل میکرد.
در آن دوران، بازار عطرها عمدتاً تحت تأثیر رایحههای سنگین آلمانی و فرانسوی بود، اما آکوا دی پارما با خلق عطرهایی شفاف، ظریف و کاملاً ایتالیایی، راهی متفاوت را برگزید. سادگی لوکس، الهام از سبک زندگی ایتالیایی و زیبایی طبیعی، استفاده از مواد اولیه مرغوب مدیترانهای و تولید بهصورت دستساز و با جزئیات دقیق از مهمترین ویژگی های عطرهای این برند است.
آکوا دی پارما کلونیا اسنزا، آکوا دی پارما کولونیا کوئرسیا و آکوا دی پارما برگاموتو تعدادی از مشهورترین عطرهای این برند لوکس ایتالیایی هستند.
برندهای اولیه عطرسازی نهتنها پایهگذار استانداردهای کیفی این رشته بودند، بلکه الهامبخش بسیاری از خانههای عطرسازی مدرن شدند. هنوز هم بسیاری از برندهای مطرح دنیا از فرمولها، ترکیبات و میراث این کمپانیها استفاده میکنند. برند های مطرحی چون کریستین دیور، لویی ویتون، کارولینا هررا و ویکتوریا سکرت و حتی خانههای عطر مستقل نوظهور عطرسازی هر یک به نوعی مدیون راهی هستند که گرلن، هابیگان، شنل و دیگران هموار کردند.
شناخت اولین کمپانیهای تولیدکننده عطر و ادکلن نه تنها به ما کمک میکند تا تاریخچه این صنعت لوکس را بهتر درک کنیم، بلکه ارزش هنری و فرهنگی عطر را نیز بیشتر حس میکنیم. این برندهای افسانهای با خلق رایحههایی ماندگار، نه تنها سبک زندگی انسانها را تغییر دادند، بلکه استانداردهایی جاودانه در دنیای عطر بر جای گذاشتند.
در یادداشت های بعدی عطریات مهدیس تلاش میکنیم مسائل مهم دیگر دنیای عطر و ادکلن را با هم تحلیل و بررسی کنیم. با ما همراه باشید…
مقالات دیگر
آخرین محصولات
